قیمت جهانی نفت خام در آخرین روزهای هفته جاری شاهد رشدی یک درصدی بود، در حالی که روند کلی بازار در مقایسه با هفته گذشته بدون تغییر محسوس به پایان رسید. به نظر میرسد نگرانیهای سیاسی و ابهامات درخصوص آینده جنگ اوکراین همچنان بهعنوان اصلیترین عامل تعیینکننده قیمت نفت در بازارهای جهانی باقی ماندهاند. در ادامه افزایش یک درصدی قیمت نفت را بررسی خواهیم کرد.
صعود نفت در سایه بلاتکلیفی جنگ اوکراین
در حالی که بسیاری از سرمایهگذاران و فعالان بازارهای جهانی انتظار داشتند که با پیشرفت مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین، احتمال پایان یافتن سریع این جنگ مطرح شود، اما اظهارات متناقض مقامات سیاسی، این امیدواری را به چالش کشیده است. بهدنبال این تحولات، قیمت نفت خام برنت دریای شمال با 70 سنت افزایش معادل یک درصد به 70 دلار و 58 سنت در هر بشکه رسید. همچنین نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) 63 سنت معادل 0.95 درصد رشد کرده و به 67 دلار و 18 سنت معامله شد.
این در حالی است که در روز گذشته هر دو شاخص نفتی با افتی قابل توجه مواجه بودند؛ به طوری که نفت برنت 1.5 درصد و نفت آمریکا 1.7 درصد از ارزش خود را از دست دادند.
تاثیر گمانهزنیها درباره تحریمهای روسیه بر بازار نفت
یکی از اصلیترین دلایلی که مانع سقوط بیشتر قیمت نفت در هفته جاری شد، تردیدها نسبت به بازگشت سریع نفت روسیه به بازارهای غربی بود. با اینکه برخی تحلیلگران امیدوار بودند که پایان یافتن جنگ اوکراین، مسیر بازگشت نفت روسیه به اروپا و آمریکا را هموار کند، اما مواضع اخیر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه نشان میدهد که شرایط برای صلح همچنان پیچیده است.
پوتین روز پنجشنبه اعلام کرد که مسکو بهطور کلی از آتشبس پیشنهادی آمریکا حمایت میکند، اما برخی پیششرطها باید رعایت شود. این اظهارات، امید به کاهش سریع تنشها و رفع تحریمها علیه روسیه را کمرنگ کرده است.
واکنش چین و کاهش واردات نفت از روسیه
از سوی دیگر، فشارهای ایالات متحده بر چین جهت کاهش همکاریهای نفتی با روسیه، نیز بازار را تحت تأثیر قرار داده است. شرکتهای دولتی چین به دلیل نگرانی از تحریمهای احتمالی آمریکا، میزان خرید نفت خام از روسیه را کاهش دادهاند. این اقدام میتواند مازاد عرضه نفت روسیه را افزایش دهد، اما در عین حال نشانهای از تشدید بحران سیاسی میان شرق و غرب است که به افزایش احتیاط در بازار نفت انجامیده است.
آمریکا، ایران و آینده تحریمها
در تحولی دیگر که بر بازار انرژی اثرگذار بود، ایالات متحده بار دیگر درخواست ازسرگیری مذاکرات هستهای با ایران را مطرح کرد. با این حال، روسیه و چین با حمایت از ایران، اعلام کردند که گفتوگوها باید بدون پیششرط و بر اساس احترام متقابل آغاز شود. اگرچه برخی سرمایهگذاران گمان میکنند که بازگشت نفت ایران به بازارهای جهانی میتواند فشار بر قیمت نفت را کاهش دهد، اما عدم قطعیت درباره نتیجه این مذاکرات، فضای مبهمی بر بازار حاکم کرده است.
هشدار آژانس بینالمللی انرژی درباره مازاد عرضه نفت
در همین حال، آژانس بینالمللی انرژی (IEA) با انتشار گزارشی هشدار داد که به دلیل افزایش تولید نفت آمریکا و همچنین ضعف بیش از انتظار در تقاضای جهانی، احتمال دارد مازاد عرضه نفت در سال 2025 به حدود 600 هزار بشکه در روز برسد. این موضوع میتواند در میانمدت فشار کاهشی بر قیمت نفت وارد کند، بهویژه اگر اقتصاد جهانی به دلیل درگیریهای تجاری و سیاسی ضعیفتر از حد انتظار عمل کند.
چالشهای اقتصاد جهانی و تاثیر بر تقاضای نفت
افزون بر تحولات ژئوپلیتیک، بیثباتیهای اقتصادی در سطح جهان نیز بر بازار نفت سایه افکنده است. آژانس بینالمللی انرژی در گزارش خود، پیشبینی رشد تقاضای نفت در سهماهه پایانی 2024 و آغاز 2025 را کاهش داده است. علت اصلی این بازبینی، شدت گرفتن جنگهای تجاری میان آمریکا و برخی کشورها و اثرات منفی آن بر رشد اقتصادی جهان عنوان شده است.
آینده قیمت نفت؛ آیا روند صعودی ادامه خواهد داشت؟
اکنون این پرسش مطرح است که آیا نفت میتواند در هفتههای آینده سطح 70 دلاری را حفظ کند یا نه؟ تحلیلگران بانک “کامرزبانک” آلمان معتقدند که قیمت نفت در دو هفته اخیر در محدوده 70 دلار تثبیت شده و تحولات سیاسی و اقتصادی آینده تعیین خواهد کرد که آیا این سطح حفظ میشود یا قیمت به سمت افزایش یا کاهش بیشتر حرکت خواهد کرد.
آنها تاکید دارند که اگر نشانههای جدی از توافق صلح در اوکراین یا مذاکرات موفق هستهای با ایران دیده شود، امکان کاهش قیمت نفت وجود دارد. اما ادامه جنگ اوکراین، تشدید تحریمها علیه روسیه، و کاهش تولید نفت توسط برخی کشورها برای حفظ قیمت، میتواند به رشد دوباره بهای نفت منجر شود.
جمعبندی افزایش یک درصدی قیمت نفت
در مجموع، بازار نفت این هفته را در حالی به پایان رساند که اگرچه شاهد افزایش اندک قیمتها بود، اما فضای کلی بازار همچنان بیثبات و همراه با ابهامات جدی است. تنشهای سیاسی، نگرانی از رکود اقتصادی، و آینده مذاکرات بینالمللی عواملی هستند که میتوانند در هفتههای آینده جهتگیری بازار نفت را مشخص کنند.
اگرچه افزایش تولید نفت آمریکا و مازاد عرضه جهانی میتواند فشار کاهشی بر قیمتها وارد کند، اما نگرانیهای ژئوپلیتیک و تحریمهای موجود علیه روسیه و ایران، همچنان نیرویی برای حمایت از قیمتها فراهم میکنند. به همین دلیل، فعالان بازار با احتیاط چشمانتظار مشخص شدن تکلیف پروندههای مهمی مانند جنگ اوکراین، مذاکرات هستهای و روابط چین و آمریکا هستند.
