قیمت نفت برنت و نفت خام آمریکا، WTI، در هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵ افزایش یافت، اما میزان رشد این دو شاخص یکسان نبود. نگرانی درباره اختلال عرضه در خلیج مکزیک، تنشهای خاورمیانه و وضعیت ذخایر فرآوردههای نفتی از عوامل مؤثر بر بازار بودند. در مقابل، احتمال کاهش تنش میان آمریکا و ایران و ازسرگیری صادرات سوخت چین، بخشی از فشار افزایشی قیمتها را محدود کرد. در ادامه مقایسه عملکرد هفتگی نفت برنت و نفت WTI در پی اختلال عرضه و نگرانیهای تقاضا را بررسی خواهیم کرد.
بر اساس گزارش رویترز، نفت برنت در پایان معاملات جمعه با افزایش ۴۴ سنتی به ۱۰۴٫۷۲ دلار برای هر بشکه رسید. نفت WTI نیز با رشد ۳۶ سنتی، در سطح ۹۱٫۸۵ دلار بسته شد. در مقیاس هفتگی، برنت حدود ۲٫۴ درصد و WTI حدود ۰٫۸ درصد افزایش یافت.
این اختلاف نشان میدهد که هر دو شاخص تحت تأثیر نگرانیهای عرضه قرار داشتند، اما عوامل مؤثر بر بازار بینالمللی نفت و بازار نفت آمریکا شدت یکسانی نداشتند.
مقایسه عملکرد هفتگی نفت برنت و WTI
قیمت پایانی در ۱۷ مهر ۱۴۰۵
نفت برنت
۱۰۴٫۷۲ دلار
۲٫۴٪+ در هفته
نفت WTI
۹۱٫۸۵ دلار
۰٫۸٪+ در هفته
برتری بازده هفتگی برنت
۱٫۶ واحد درصد
اختلاف قیمت دو شاخص
۱۲٫۸۷ دلار
نفت برنت در این هفته عملکرد بهتری از WTI داشت. اختلاف بازده ۱٫۶ واحد درصدی نشان میدهد که رشد شاخص بینالمللی نفت از رشد شاخص آمریکا بیشتر بوده است.
همچنین اختلاف قیمت دو شاخص در پایان معاملات به ۱۲٫۸۷ دلار برای هر بشکه رسید. این اختلاف که به آن فاصله قیمتی یا اسپرد برنت و WTI گفته میشود، میتواند تحت تأثیر هزینه حملونقل، وضعیت عرضه منطقهای، تقاضای پالایشگاهها و ریسکهای ژئوپلیتیکی تغییر کند.
بااینحال، اختلاف قیمت بهتنهایی مشخص نمیکند کدام شاخص در آینده عملکرد بهتری خواهد داشت. برای ارزیابی آن باید شرایط عرضه و تقاضای هر بازار جداگانه بررسی شود.
توقف تولید در خلیج مکزیک چگونه بر قیمت نفت اثر گذاشت؟
یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمت نفت در روز جمعه، نزدیک شدن طوفان ایزایاس به شمال خلیج مکزیک بود. شرکتهای نفتی برای کاهش ریسکهای عملیاتی، بخشی از تولید فراساحلی خود را متوقف کردند.
طبق گزارش رویترز در ۱۷ مهر ۱۴۰۵، بیش از ۷۰ درصد تولید نفت در آبهای آمریکا، معادل حدود ۱٫۳ میلیون بشکه در روز، بهطور موقت تعطیل شده بود.
این توقف تولید نگرانیهایی درباره کاهش عرضه کوتاهمدت ایجاد کرد. وقتی بخشی از تولید نفت متوقف میشود، بازار احتمال میدهد که عرضه موجود کاهش یابد و تأمین نیاز پالایشگاهها دشوارتر شود. در چنین شرایطی، قیمت قراردادهای نفت خام ممکن است افزایش پیدا کند.
البته تأثیر طوفان فقط به میزان نفت تولیدنشده بستگی ندارد. مسیر حرکت طوفان، مدت توقف تأسیسات، احتمال آسیب به زیرساختها و وضعیت فعالیت پالایشگاهها نیز اهمیت دارند.
اگر توقف تولید کوتاهمدت باشد و تأسیسات پس از عبور طوفان بهسرعت فعالیت خود را از سر بگیرند، اثر افزایشی آن بر قیمت ممکن است محدود شود. در مقابل، آسیب پایدار به زیرساختها میتواند اختلال عرضه را طولانیتر کند.
همچنین توقف تولید نفت خام الزاماً به معنای توقف فعالیت تمام پالایشگاهها نیست. به همین دلیل، اثر نهایی این رویداد بر نفت خام، بنزین و گازوئیل میتواند متفاوت باشد.
چرا برنت بیشتر از WTI افزایش یافت؟
چند عامل میتوانند به توضیح عملکرد بهتر برنت در هفته گذشته کمک کنند.
۱. حساسیت بیشتر به ریسک عرضه بینالمللی
نفت برنت یکی از مهمترین معیارهای قیمتگذاری نفت در بازار جهانی است. نگرانی درباره اختلال در مسیرهای حملونقل دریایی و عرضه خاورمیانه میتواند بر قیمت آن اثر بگذارد.
در مقابل، WTI علاوه بر شرایط جهانی، به وضعیت تولید آمریکا، موجودیهای داخلی و ظرفیت پالایشگاههای این کشور نیز حساس است.
بنابراین، اگر نگرانیهای ژئوپلیتیکی بیشتر از اختلالهای منطقهای آمریکا بر بازار غلبه کنند، احتمال دارد برنت واکنش شدیدتری نشان دهد.
۲. نگرانی درباره مسیرهای حملونقل نفت
تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت و فرآوردههای انرژی در جهان است. هرگونه نگرانی درباره اختلال در عبور نفتکشها میتواند ریسک عرضه را افزایش دهد.
در هفته گذشته، تحولات مربوط به تنشهای خاورمیانه و امنیت حملونقل دریایی بر معاملات نفت اثر گذاشت. بااینحال، اظهارات رئیسجمهور آمریکا درباره خودداری از حمله به ایران پیش از انتخابات میاندورهای، بخشی از نگرانیهای بازار را کاهش داد.
این تحولات نشان میدهند که قیمت نفت تنها به میزان تولید واقعی وابسته نیست. احتمال اختلال آینده نیز میتواند در قیمت قراردادها منعکس شود.
۳. تفاوت شرایط عرضه و تقاضای منطقهای
WTI بیشتر از شرایط عرضه داخلی آمریکا و نیاز پالایشگاههای این کشور تأثیر میگیرد. در مقابل، برنت به وضعیت بازار دریایی و تجارت بینالمللی نفت حساسیت بیشتری دارد.
به همین دلیل، حتی زمانی که هر دو شاخص از یک رویداد ژئوپلیتیکی تأثیر میپذیرند، میزان تغییر قیمت آنها ممکن است متفاوت باشد.
نقش نگرانیهای تقاضا در بازار نفت
با وجود رشد هفتگی قیمتها، چشمانداز تقاضا همچنان یکی از عوامل مهم و محدودکننده بازار است.
افزایش قیمت نفت در صورت تداوم میتواند هزینه سوخت، حملونقل و تولید صنعتی را بالا ببرد. این موضوع ممکن است بر مصرفکنندگان و کسبوکارها فشار وارد کند و در نهایت تقاضای انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.
در همین حال، چین که بزرگترین واردکننده نفت خام جهان است، برنامه ازسرگیری صادرات سوخت پالایششده پس از توقف موقت در تعطیلات هفته طلایی را دنبال میکرد. بازگشت صادرات فرآوردهها میتواند بر بازارهای منطقهای بنزین و گازوئیل اثر بگذارد و بر حاشیه سود پالایشگاهها و تقاضای نفت خام تأثیر غیرمستقیم داشته باشد.
نکته مهم این است که صادرات سوخت پالایششده با واردات نفت خام یکسان نیست. افزایش صادرات فرآوردهها بهتنهایی ثابت نمیکند که تقاضای نفت خام چین افزایش یا کاهش یافته است. برای ارزیابی دقیقتر باید آمار واردات، فعالیت پالایشگاهها و سطح ذخایر نیز بررسی شوند.
در نتیجه، بازار نفت با دو نیروی متضاد روبهروست: نگرانیهای عرضه که میتوانند قیمت را افزایش دهند و ابهام درباره تقاضا که ممکن است مانع رشد بیشتر شود.
چشمانداز نفت برنت و WTI در هفته آینده
در هفته منتهی به ۲۶ مهر ۱۴۰۵، چند عامل میتوانند بر مسیر قیمت نفت اثر بگذارند:
-
وضعیت تولید خلیج مکزیک: سرعت بازگشت تولید پس از عبور طوفان میتواند نگرانیهای عرضه را کاهش دهد یا تداوم ببخشد.
-
تحولات خاورمیانه: هرگونه تغییر در امنیت مسیرهای دریایی میتواند بر ریسک عرضه بینالمللی اثر بگذارد.
-
ذخایر نفت آمریکا: تغییر موجودی نفت خام و فرآوردهها میتواند اطلاعاتی درباره توازن عرضه و تقاضا ارائه کند.
-
دادههای اقتصادی چین: آمار واردات، فعالیت صنعتی و تقاضای سوخت برای ارزیابی وضعیت بازار آسیا اهمیت دارند.
-
انتظارات رشد جهانی: چشمانداز اقتصاد جهانی میتواند بر برآورد مصرف انرژی در ماههای آینده اثر بگذارد.
اگر اختلال عرضه ادامه یابد و تقاضا نیز مقاوم بماند، قیمت نفت ممکن است با حمایت بیشتری روبهرو شود. در مقابل، بازگشت سریع تولید، کاهش ریسکهای ژئوپلیتیکی یا نشانههای ضعف تقاضا میتواند فشار نزولی ایجاد کند.
این عوامل بهتنهایی جهت قطعی بازار را مشخص نمیکنند و باید همراه با دادههای واقعی معاملات و موجودیها بررسی شوند.
جمعبندی خبر مقایسه عملکرد هفتگی نفت برنت و نفت WTI در پی اختلال عرضه و نگرانیهای تقاضا
نفت برنت و WTI در هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵ هر دو افزایش قیمت را ثبت کردند، اما برنت با رشد ۲٫۴ درصدی عملکرد بهتری از WTI با رشد ۰٫۸ درصدی داشت.
توقف بخشی از تولید نفت خلیج مکزیک و نگرانیهای ژئوپلیتیکی از عوامل حمایتکننده قیمت بودند. در مقابل، احتمال کاهش تنشها و ازسرگیری صادرات سوخت چین مانع از آن شد که نگرانیهای عرضه تنها عامل تعیینکننده بازار باشند.
برای ارزیابی ادامه مسیر نفت، بررسی همزمان تولید آمریکا، امنیت مسیرهای حملونقل، ذخایر نفت و وضعیت تقاضای جهانی ضروری است. عملکرد بهتر برنت در هفته گذشته یک واقعیت آماری است، اما بهتنهایی تضمینی برای تداوم برتری آن در هفته آینده نیست.
منابع:
-
-
The Wall Street Journal — Oil Futures Settle Modestly Higher


