دلار آمریکا در آغاز معاملات روز دوشنبه ۲۸ سپتامبر در نزدیکی بالاترین سطح دو ماه اخیر قرار گرفت و هم‌زمان افزایش قیمت نفت، نگرانی درباره تورم و احتمال ادامه سیاست پولی سخت‌گیرانه فدرال رزرو بار دیگر به یکی از محورهای اصلی بازار ارز تبدیل شد. شاخص دلار در معاملات آسیایی حوالی ۱۰۱.۱۵ قرار داشت و طبق گزارش رویترز، در مسیر ثبت رشد حدود ۱.۷ درصدی در ماه سپتامبر بود؛ رقمی که می‌تواند بهترین عملکرد ماهانه آن از ژوئن باشد.
در طرف مقابل، یورو و پوند هر دو در برابر دلار عقب‌نشینی کردند. EUR/USD حوالی ۱.۱۳۷۹ و GBP/USD حوالی ۱.۳۲۳۲ قرار داشتند. ین نیز در معاملات اخیر تحت فشار دلار قرار گرفته و حدود ۱۵۷.۷ ین برای هر دلار معامله می‌شد.
چرا دلار امروز مورد توجه بازار قرار گرفته است؟
عامل اصلی حرکت اخیر دلار را نمی‌توان تنها به یک داده اقتصادی نسبت داد. چند متغیر هم‌زمان در حال اثرگذاری بر بازار هستند.
نخست، قیمت نفت افزایش یافته است. تشدید تنش‌های مرتبط با ایران و نامشخص ماندن وضعیت بازگشایی تنگه هرمز، ریسک عرضه انرژی را بالا نگه داشته است. قیمت نفت برنت در آغاز معاملات دوشنبه بیش از یک درصد رشد کرد و از محدوده ۱۰۶ دلار عبور کرد.
افزایش قیمت انرژی اهمیت زیادی برای سیاست پولی آمریکا دارد، زیرا انرژی گران‌تر می‌تواند فشارهای تورمی را افزایش دهد. در چنین شرایطی، بازار احتمال می‌دهد فدرال رزرو برای کنترل تورم مجبور شود نرخ بهره را برای مدت طولانی‌تری بالا نگه دارد یا حتی در ماه‌های آینده دوباره نرخ بهره را افزایش دهد.
فدرال رزرو در نشست ۱۶ سپتامبر نرخ هدف وجوه فدرال را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و محدوده آن را به ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند. خود بانک مرکزی آمریکا نیز در بیانیه خود اعلام کرد که تورم همچنان بالا است و هدف سیاست پولی بازگرداندن تورم به سطح ۲ درصد است.
افزایش قیمت نفت چه ارتباطی با دلار دارد؟
رابطه نفت و دلار همیشه مستقیم و یکسان نیست، اما در شرایط فعلی افزایش قیمت انرژی از مسیر تورم می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.
اگر نفت برای مدت طولانی گران بماند، هزینه حمل‌ونقل، تولید و برخی کالاها افزایش پیدا می‌کند. این موضوع می‌تواند روند کاهش تورم را دشوارتر کند.
برای فدرال رزرو، تورم بالاتر به معنای نیاز احتمالی به سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر است. نرخ بهره بالاتر معمولاً بازدهی دارایی‌های دلاری را افزایش می‌دهد و می‌تواند تقاضا برای دلار را تقویت کند.
گزارش رویترز در روز دوشنبه نیز نشان می‌دهد که معامله‌گران در حال افزایش توجه خود به احتمال ادامه سیاست انقباضی فدرال رزرو هستند. بازار در حال حاضر هفته‌ای مهم از نظر داده‌های اقتصادی را پیش رو دارد.
بازار منتظر چه داده‌هایی است؟
یکی از مهم‌ترین رویدادهای اقتصادی این هفته انتشار شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی یا PCE آمریکا است.
طبق برنامه رسمی اداره تحلیل اقتصادی آمریکا، گزارش درآمد و مخارج شخصی ماه اوت در روز ۳۰ سپتامبر منتشر می‌شود و شامل داده‌های شاخص قیمت PCE نیز خواهد بود. آخرین رقم سالانه PCE مربوط به ژوئیه، ۳.۷ درصد بوده است.
این داده اهمیت زیادی دارد، زیرا PCE یکی از معیارهای اصلی مورد توجه فدرال رزرو برای ارزیابی تورم است.
علاوه بر آن، گزارش فرصت‌های شغلی JOLTS برای ماه اوت نیز در روز ۲۹ سپتامبر منتشر می‌شود و گزارش اشتغال ماه سپتامبر آمریکا در ۲ اکتبر در تقویم رسمی BLS قرار دارد.
بنابراین مسیر دلار در روزهای آینده فقط به تحولات ژئوپلیتیکی وابسته نیست و داده‌های اقتصادی نیز می‌توانند انتظارات بازار درباره نرخ بهره را تغییر دهند.
وضعیت یورو و پوند در برابر دلار
یورو در معاملات دوشنبه نزدیک ۱.۱۳۷۹ دلار قرار داشت و پوند نیز حوالی ۱.۳۲۳۲ دلار معامله شد. هر دو ارز در هفته‌های اخیر تحت تأثیر قدرت گرفتن دلار قرار گرفته‌اند.
برای پوند، مسئله افزایش هزینه انرژی اهمیت مضاعفی دارد، زیرا افزایش تورم ناشی از انرژی می‌تواند بانک مرکزی انگلستان را نیز در موقعیت دشوارتری قرار دهد.
بانک انگلستان در هفته گذشته نرخ بهره را ثابت نگه داشت، اما تحولات بازار انرژی و تورم همچنان می‌تواند در تصمیمات آینده این بانک نقش داشته باشد.
در منطقه یورو نیز مسیر سیاست پولی بانک مرکزی اروپا و اختلاف آن با فدرال رزرو یکی از عوامل مهم برای EUR/USD باقی می‌ماند.
ین و نشست بانک مرکزی ژاپن
ین ژاپن نیز در شرایط فعلی تحت فشار دلار قرار دارد. طبق گزارش رویترز، دلار در معاملات اخیر حدود ۱۵۷.۷ ین معامله شده است.
این وضعیت اهمیت سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن را افزایش می‌دهد. اختلاف نرخ بهره میان آمریکا و ژاپن می‌تواند همچنان یکی از عوامل اثرگذار بر USD/JPY باشد.
سناریوهای احتمالی برای دلار
اگر قیمت انرژی در سطوح بالا باقی بماند و داده‌های تورمی آمریکا نیز نشانه‌ای از کاهش سریع فشارهای قیمتی نشان ندهند، یکی از سناریوهای احتمالی ادامه حمایت از دلار خواهد بود.
در مقابل، اگر تنش‌های انرژی کاهش پیدا کند یا داده‌های اقتصادی آمریکا نشانه‌ای از کاهش فشار تورمی و کاهش قدرت اقتصاد نشان دهند، ممکن است بخشی از انتظارات مربوط به افزایش بیشتر نرخ بهره تعدیل شود.
در این میان، نباید یک نکته را نادیده گرفت: بازار ارز به صورت هم‌زمان تحت تأثیر داده‌های اقتصادی، نرخ بهره، بازده اوراق و تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد و هیچ‌یک از این عوامل به تنهایی مسیر آینده دلار را تعیین نمی‌کند.
جمع‌بندی
دلار امروز در نزدیکی بالاترین سطح دو ماه اخیر قرار گرفته و افزایش قیمت نفت و نگرانی‌های تورمی از مهم‌ترین عوامل مورد توجه بازار هستند. از سوی دیگر، افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست سپتامبر و احتمال ادامه سیاست پولی سخت‌گیرانه، جذابیت دارایی‌های دلاری را افزایش داده است.
اکنون نگاه بازار به داده‌های مهمی مانند PCE، گزارش فرصت‌های شغلی JOLTS و گزارش اشتغال آمریکا معطوف شده است. واکنش این داده‌ها می‌تواند انتظارات نرخ بهره را تغییر دهد و در نتیجه بر مسیر دلار و سایر ارزهای اصلی اثر بگذارد.
بنابراین برای دنبال کردن بازار ارز در روزهای آینده، سه متغیر اهمیت ویژه دارند: قیمت نفت، داده‌های تورمی آمریکا و انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو.
