معامله و فعالیت در بازارهای مالی طی سالیان اخیر شاهد رشد چشمگیری بوده است. فعالیت در این حوزه نیاز به یادگیری مفاهیم و اصلاحات گوناگونی از جانب معامله گران دارد که یکی از پایهترین آنها پیپ (Pip) است. آشنایی با این مفهوم در معاملات فارکس میتواند در راستای افزایش دقت معاملات به تریدرها کمک شایانی کند.
مفهوم پیپ در فارکس به چه معناست؟
در بازارهای مالی از جمله فارکس تغییرات مربوط به قیمت دارای واحد خاصی هستند. پیپ شکل مختصر عبارت (price interest point) است که نشان دهنده کوچکترین واحد قیمتی در فارکس است. لازم به ذکر است علاوه بر بازار فارکس ما در بازار ارزهای دیجیتال نیز با این اصطلاح سروکار داریم.
سود و زیان معامله گران در بازارهای ذکر شده با واحد پیپ بیان میشود. در حالت کلی پیپ رقم چهارم اعشار قیمت در بازار است. ارزش هر پیپ در جفت ارزهای مختلف میتواند متفاوت باشد؛ چرا که ارزش پیپ به نوع جفت ارز، نرخ بهره آن جفت ارز و حجم معامله بستگی دارد. با این اوصاف نمیتوان ارزش هر پیپ را برای تمامی نمادهای قابل معامله در فارکس به صورت معادل دلاری یکسان بیان کرد. برای درک بهتر مفهوم پیپ به مثال زیر توجه کنید.
در لحظهای که این مقاله در حال نگارش است قیمت جفت ارز دلار آمریکا به دلار کانادا (USD/CAD) معادل 1.4963 است. در این جفت ارز کوچکترین تغییر قیمتی که رخ میدهد 0.0001 است که در واقع همان پیپ است. با این اوصاف اگر قیمت این جفت ارز به 1.4965 برسد معامله گران شاهد افزایش 2 پیپی قیمت USD/CAD بودهاند. معامله گران با ورود به پوزیشنهای لانگ و شورت با بالا یا پایین رفتن قیمت سود یا ضرر کسب میکنند. مقدار این سود یا زیان با واحد پیپ بیان میشود که معادل میزان تغییر قیمت در بازه انجام معامله است.
دلیل استفاده از واحد پیپ در محاسبات فارکس چیست؟
پیپ همان طور که اشاره شد یکی از مفاهیم پایه و اساسی در معاملات فارکس است. تریدرها در بستر فارکس جفت ارزها را معامله میکنند که ارزششان نسبت به یکدیگر سنجیده میشود. در این معاملات اسپرد (spread) نقشی اساسی ایفا میکند. به این صورت که در هر معامله تفاوت قیمتی میان خرید و فروش (bid/ask) به عنوان اسپرد در نظر گرفته میشود. اسپرد دارای دو نوع شناور و ثابت است که میتواند در نتیجه معاملات مؤثر واقع شود. حال مقدار اسپرد نیز با واحد پیپ بیان میشود.
همچنین درک درست از مفهوم پیپ میتواند دیدگاه بهتری از معاملات به تریدرها بدهد و آنها را در مدیریت ریسک یاری دهد. به عنوان مثال میتوان به حد سود و ضرر در معاملات اشاره کرد. همان طور که میدانید حد سود و ضرر (stop loss and profit take) جزو مهمترین مؤلفههای مدیریت ریسک معاملات به شمار میروند. با تعیین این دو مؤلفه معامله با رسیدن قیمت به حد تعیین شده به طور خودکار به اتمام میرسد و از ضررهای سنگین جلوگیری به عمل میآید.
این سطوح قیمتی با استفاده از واحد پیپ تعیین میشوند. در این روش معامله گر میتواند حداکثر ضرر احتمالی را محاسبه کند و تصمیمات معاملاتی خود را بر اساس آن تنظیم کند. همچنین پیپ در ارزیابی نسبت ریسک به ریوارد معاملات نیز نقش مهم ایفا میکند. به این صورت که معامله گر ارزیابی میکند به ازای ریسک معامله انتظار چند پیپ سود را دارد. اگر نسبت به دست آمده مناسب باشد وی میتواند به معامله ورود کند. در نهایت میتوان گفت با درک این مفهوم تریدرها میتوانند برنامه معاملاتی خود را به طور دقیق و منسجم تعیین کنند.
پیپت چیست و چه تفاوتی با پیپ دارد؟
علاوه بر پیپ در بسیاری از بروکرها تغییرات قیمت جفت ارزهای معامله شده با استفاده از واحد دیگری به نام پیپت (Pipet) بیان میشود. در بروکرهایی که از این واحد استفاده میشود رقم پنجم اعشار قیمت نشان داده شده همان پیپت است. در مقایسه پیپ با پیپت میتوان گفت پیپت معادل یک دهم پیپ است. برای مثال اگر جفت ارزی قیمتش از 1.10811 به 1.10812 تغییر کند به اصطلاح 1 پیپت افزایش قیمت داشته است. البته در برخی از جفت ارزها تفاوتهایی در تعیین پیپ و پیپت وجود داد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.
محاسبه ارزش پیپ معاملات در فارکس
با توجه به نقش مهم پیپ در معاملات اطلاع از نحوه محاسبه آن برای تریدرها حیاتی است. همان طور که در ابتدای مقاله اشاره کردیم مؤلفهای مانند حجم معاملات در ارزش هر پیپ بسیار مؤثر است. هرچند که اکثر بروکرهای فعال در این حوزه به طور خودکار تمامی تغییرات قیمت را به کاربران نمایش میدهند اما توانایی محاسبه پیپ میتوان معاملات بهتری را به همراه داشته باشد. به این منظور میتوانید از فرمول زیر بهره ببرید. در معادلهی درج شده نرخ بهره (exchange rate) و حجم لات (Lot size) دخیل هستند.
همچنین در صورت تمایل میتوانید از ماشین حسابهای محاسبه پیپ بهره ببرید. استفاده از این ماشین حسابها رایگان است و توسط برخی بروکرهای معتبر ارائه میشود. در این ماشین حسابها فرمول به طور پیش فرض تعریف شده است که خود باعث افزایش دقت محاسبات میشود.
هر پیپ در فارکس چند دلار است؟
پیشتر اشاره شد که علاوه بر بازار فارکس در بازار ارزهای دیجیتال (کریپتوکارنسیها) نیز از مفهوم پیپ استفاده میشود. حال برخلاف بازار ارزهای دیجیتال که میتوان به طور دقیق معادل دلاری پیپ را بیان کرد چنین قابلیتی در فارکس وجود ندارد. دلیل این امر دخیل بودن حجم معاملات در ارزش پیپ است. به عبارتی دیگر ارزش هر پیپ بر اساس کم یا زیاد شدن حجم معامله دچار تغییر میشود به این سبب نمیتوان رقم دقیقی ارائه داد.
حجم معاملات در فارکس با استفاده از لات (LOT) بیان میشود. هر لات در معاملات فارکس معادل 100 هزار دلار آمریکا است. با این اوصاف اگر حجم پوزیشن و معامله شما معادل 1 لات باشد با هر پیپ تغییر قیمتی شما شاهد 10 دلار سود یا زیان خواهید بود. به همین ترتیب با کاهش یا افزایش میزان لات ارزش پیپ نیز در معاملات شما دچار تغییر میشود. در جدول زیر سعی کردهایم ارزش هر پیپ به دلار را در ازای لاتهای مختلف معاملاتی به شما ارائه دهیم.
| ارزش هر پیپ به دلار | لات |
| 10 دلار | 1 لات (100 هزار دلار) |
| 5 دلار | 0.5 لات (50 هزار دلار) |
| 1 دلار | 0.1 لات (10 هزار دلار) |
استثناهای محاسباتی پیپ در فارکس
در میان جفت ارزهای فارکس شرایط جفت ارزهایی که یک طرف آنها ین ژاپن (JPY) باشد مقداری متفاوت است. این تفاوت به گونهای است که قانون پیپ معادل رقم چهارم اعشار را به کل زیر سؤال میبرد. با این اوصاف باید در رابطه با این ارز استثنا قائل شد و در محاسبات نیز این تفاوت را لحاظ کرد. در بروکرهایی چهار رقمی برای یافتن پیپ باید به رقم دوم بعد اعشار نگاه کنیم. این قضیه در مورد پیپت نیز صادق است و به جای رقم پنج اعشار باید در رابطه با این ارز رقم سوم اعشار را پیپت در نظر بگیریم.
پیپ در فارکس طلا
طلا به عنوان یکی از با ارزشترین داراییهای موجود در بازارهای مالی با نماد XAU معامله میشود. این دارایی معمولاً با دلار آمریکا جفت تشکیل میدهد و بیشترین حجم معاملات روزانه را در اختیار دارد. قیمت انس جهانی طلا به معنای ارزش یک اونس طلا (حدود ۳۱.۱۰۳۵ گرم) در بازارهای بینالمللی است که معمولاً به دلار آمریکا محاسبه و اعلام میشود. این قیمت به عنوان شاخصی جهانی برای تعیین ارزش طلا در معاملات فیزیکی و مالی استفاده میشود و تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند عرضه و تقاضا، نرخ بهره، شرایط اقتصادی و سیاسی جهانی قرار دارد.
پیپ در فارکس طلا با جفت ارزهای اصلی تفاوت اساسی دارد؛ تغییر در دومین رقم اعشار نشاندهنده پیپ در جفت XAU/USD است. برای مثال، اگر قیمت جفت XAU/USD ۲۶۵۰ دلار باشد و به ۲۶۵۰.۰۵ برسد، این تغییر نشاندهنده ۵ پیپ افزایش است که در لات استاندارد معادل ۵ دلار میشود. بنابراین، معاملهگران هنگام تحلیل و معامله طلا باید به دقت نوسانات قیمت انس جهانی طلا را بررسی کنند تا از فرصتهای معاملاتی به بهترین شکل بهره ببرند.
پیپ و استراتژیهای معاملاتی
از آن جایی که پیپ واحد استاندارد تغییرات قیمت در معاملات فارکس است، معامله گران با استفاده از آن میتوانند حرکات قیمتی را تحلیل کرده و تصمیمات دقیقی اتخاذ کنند. به صورت کلی تریدرهای فعال در این حوزه برای فعالیتهای خود اهداف کوتاه و بلند مدت تعیین میکنند. برای رسیدن به این اهداف معامله گران نیاز به استراتژی دقیق معاملاتی دارند.
افرادی که به دنبال رسید به اهداف کوتاه مدت هستند در این حوزه عمدتاً با نام اسکالپر شناخته میشوند. در استراتژی اسکالپ تریدرها به دنبال سودهای کم و متعدد در طول روز هستند. معاملات اسکالپ در تایم فریمهای پایین انجام میگیرد و سود از حرکات کوچک قیمتی به دست میآید. این افراد در هر بار معاملاتی که انجام میدهند سود اندکی در حد چند پیپ به دست میآورند.
برایند نتیجه این معاملات در بلندمدت بسته به عملکرد تریدر میتواند مثبت یا منفی باشد. در مقابل تریدرهایی با اهداف بلند مدت برای پوزیشنهای خود سودهای چشمگیر در حد 100 پیپ یا بیشتر تعیین میکنند. تعیین سود با استفاده از پیپ به تریدرها دورنمای مناسبی از هدف میدهد که میتوانند برای رسیدن به آن استراتژیهای مختلف اتخاذ کنند.
نتیجه گیری
در نهایت میتوان گفت پیپ به عنوان کوچکترین واحد قیمتی در معاملات فارکس، نقش کلیدی در محاسبات سود و زیان معاملات ایفا میکند. از این جهت درک درست و دقیق عملکرد آن در معاملات برای هر تریدری ضروری است. این مفهوم به معامله گران کمک میکند تا تغییرات قیمتی را بهتر تحلیل کرده و هزینه معاملاتی یا همان اسپرد را در نظر بگیرند و با دیدگاه بهتری به معاملات ورود کنند. علاوه بر فرمول محاسباتی پیپ استفاده از ابزارهایی مانند ماشین حساب پیپ میتواند دقت و سرعت محاسبات را افزایش دهد و تریدرها را در دستیابی به نتایج بهتر کمک کند.
سؤالات متداول
بارزترین تفاوت میان پیپ و پیپت چیست؟
پیپ چهارمین و پیپت پنجمین رقم اعشار در قیمت جفت ارزهای فارکس است.
چرا پیپ در مدیریت ریسک مهم است؟
محاسبه پیپ به معاملهگران کمک میکند تا تغییرات قیمتی و تأثیر آن بر سود و زیان خود را محاسبه کنند.
آیا در تعیین پیپ جفت ارزها استثنائی وجود دارد؟
بله در معاملات فارکس ین ژاپن جزو استثنائات در نظر گرفته میشود و به جای رقم چهارم اعشار رقم دوم آن پیپ است.
