مقدمه
در سال 2024، تقاضای طلا به رکورد جدیدی رسید و با توجه به افزایش خریدهای بانکهای مرکزی و سرمایهگذاریهای بازار، این روند همچنان ادامه یافت. در سه ماهه چهارم سال 2024، تقاضای طلا نسبت به سال گذشته 1% افزایش یافت و به بالاترین سطح تاریخ خود رسید. این افزایش، باعث شد که مجموع تقاضای سالانه طلا به 4,974 تن برسد و به طور کلی سال 2024 به عنوان یک سال تاریخی برای بازار طلا شناخته شود.
خریدهای بانکهای مرکزی
بانکهای مرکزی همچنان به خرید طلا با سرعت بالایی ادامه دادند. خریدهای طلا در این بخش برای سومین سال متوالی بیش از 1,000 تن بود و در سه ماهه چهارم سال 2024 به 333 تن رسید که افزایش شدیدی نسبت به دورههای قبل داشت. این روند نشاندهنده تمایل بانکهای مرکزی به استفاده از طلا به عنوان یک ابزار حفاظت از ارزش در برابر نوسانات اقتصادی جهانی است.
سرمایهگذاری و ETFها
در حوزه سرمایهگذاری، تقاضای سالانه طلا به بالاترین سطح چهار سال گذشته رسید و به 1,180 تن (+25%) افزایش یافت. صندوقهای سرمایهگذاری طلا (ETF) تاثیر زیادی در این افزایش داشتند. برای اولین بار از سال 2020، در سال 2024، موجودی ETFها تقریباً بدون تغییر ماند که در مقایسه با جریانهای خروجی سنگین در سه سال گذشته، یک تغییر چشمگیر بود.
تقاضای طلا در زمینه جواهرات و فناوری
تقاضای جواهرات طلا در سال 2024 کاهش چشمگیری داشت و به 1,877 تن رسید که 11% نسبت به سال قبل کاهش نشان میدهد. این کاهش عمدتاً به دلیل افزایش قیمت طلا و کاهش توان خرید مصرفکنندگان بود. با این حال، هزینهها برای خرید جواهرات طلا 9% افزایش یافت و به 144 میلیارد دلار رسید.
در بخش فناوری، تقاضای طلا برای استفاده در تکنولوژی نیز افزایش داشت و به 21 تن (+7%) در سال 2024 رسید. این رشد عمدتاً ناشی از استفاده فزاینده از طلا در فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی بود.
رکوردهای جدید در قیمت طلا
در سال 2024، قیمت طلا 40 رکورد جدید ثبت کرد. میانگین قیمت طلا در سه ماهه چهارم به 2,663 دلار در هر اونس رسید که یک رکورد جدید بود. این قیمت باعث شد که میانگین قیمت سالانه طلا به 2,386 دلار در هر اونس (+23%) برسد. با توجه به ترکیب قیمتهای رکوردی و حجم بالای تقاضا، ارزش کل بازار طلا در سه ماهه چهارم 2024 به 111 میلیارد دلار رسید و ارزش سالانه به 382 میلیارد دلار رسید که هر دو رقم بیسابقه بودند.
تامین طلا و پیشبینیهای آینده
تامین طلای جهانی نیز در سال 2024 با 1% رشد به 4,974 تن رسید که این نیز یک رکورد جدید محسوب میشود. این رشد ناشی از افزایش تولید معادن و بازیافت طلا بود. در حالی که تقاضای سرمایهگذاری در سه ماهه چهارم کاهش یافت، تقاضای نهادهای ثروتمند همچنان قوی باقی ماند، ولی برخی مناطق سرمایهگذاری در طلا به دلیل کسب سود، شاهد کاهش بودند.
چشمانداز سال 2025
برای سال 2025، پیشبینی میشود که بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران ETF به دلیل عدم اطمینان اقتصادی، همچنان تقاضای زیادی برای طلا داشته باشند. این روند احتمالاً به تقویت نقش طلا به عنوان یک پوشش ریسک منجر خواهد شد، اما در عین حال فشار بیشتری بر بخش جواهرات وارد خواهد کرد.
با توجه به این آمار و روندها، بازار طلا در سال 2024 شاهد تحولات قابل توجهی بوده و همچنان به عنوان یک دارایی با ارزش و محافظ در برابر نوسانات اقتصادی جهانی شناخته میشود.
