در ماه آوریل سال 2025، بازار جهانی طلا شاهد افزایش قابل توجهی در قیمت این فلز گرانبها بود. طلا که همواره به عنوان یک دارایی امن در زمانهای بحرانی شناخته میشود، با تضعیف دلار آمریکا و افزایش ناگهانی نوسانات بازارهای مالی، به بالاترین سطح خود در تاریخ رسید و برای اولین بار در معاملات داخلی (intra-day) به مرز 3,500 دلار در اونس صعود کرد.
این رشد قیمتها با وجود اینکه در پایان ماه کمی اصلاح شد، همچنان در سطح بالایی ثابت ماند و در پایان ماه آوریل، قیمت طلا بیش از 3,300 دلار در اونس گزارش شد. این رقم نشاندهنده افزایش 6 درصدی قیمت طلا نسبت به ماه قبل است. البته باید توجه داشت که عملکرد طلا در سایر ارزهای بازار توسعهیافته کمی متفاوت بود. به ویژه در مورد فرانک سوئیس، قیمت طلا حتی کمی کاهش یافت، که عمدتاً ناشی از تقویت این ارز نسبت به دلار در بازارهای بینالمللی بود.
دلایل اصلی رشد قیمت طلا
براساس مدل تخصیص بازده طلا (GRAM) که توسط شورای جهانی طلا توسعه یافته است، سه عامل اصلی در افزایش قیمت طلا در ماه آوریل نقش داشتند:
- ضعف شدید دلار آمریکا : یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت طلا، تضعیف چشمگیر دلار آمریکا در مقابل ارزهای اصلی جهانی بود. این موضوع تحت عنوان “هزینه فرصت (FX)” در مدل GRAM منعکس شده است. وقتی دلار ضعیف میشود، خریداران خارجی برای دلار کمتری طلا دریافت میکنند و این امر تقاضا را افزایش میدهد.
- افزایش ناگهانی نوسانات بازار : در ماه آوریل، شاخصهای نوسانات مالی (مانند VIX) به طور قابل توجهی افزایش یافتند. این افزایش نشانهای از بیثباتی در بازارهای مالی بود که سرمایهگذاران را به دنبال داراییهای امنتر همچون طلا سوق داد.
- افزایش ریسکهای جهانی و عدم قطعیتهای سیاسی : در این دوره، تنشهای ژئوپلیتیک در مناطق مختلف جهان، از جمله خاورمیانه و شرق آسیا، سبک وزنی بر روی بازارهای مالی گذاشت. این عوامل ضمن افزایش احساس ناامنی در میان سرمایهگذاران، نقش مهمی در افزایش تقاضا برای طلا داشت.
همچنین، مدل GRAM نشان میدهد که یک درجه از “بازگشت به میانگین” (mean reversion) نیز در عملکرد طلا مشاهده شد. این امر به این دلیل بود که برخی از سرمایهگذاران بعد از چهار ماه متوالی رشد قیمت طلا، تصمیم به جمعآوری سود گرفتند. این فروشهای مقطعی کمی بر رشد قیمت طلا در طول ماه تأثیر منفی گذاشت.
آیندهنگری: چه چیزی در انتظار طلاست؟
در ماههای آتی، شواهد نشان میدهد که طلا همچنان تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار خواهد داشت:
- سیاستهای پولی آمریکا : در صورت ادامه سیاستهای غیرقابل پیشبینی یا تغییر در استراتژیهای فدرال رزرو، میتواند نوسانات بیشتری در بازارهای مالی ایجاد شود و این امر به طلا کمک کند تا حمایت سرمایهگذاران را جلب کند.
- ریسکهای ساختاری جهانی : افزایش تنشهای سیاسی، نگرانیهای امنیتی و تحولات ناگهانی در مناطق حساس جهان، میتواند سبک وزنی دیگری بر روی بازار طلا داشته باشد. در چنین شرایطی، طلا به عنوان یک دارایی پناهگاهی (safe haven)، تقاضای بیشتری خواهد داشت.
با این حال، متخصصان بازار هشدار میدهند که ممکن است در کوتاهمدت شاهد اصلاحهایی در قیمت طلا باشیم. این اصلاحها میتوانند ناشی از سودگیری سرمایهگذاران یا کاهش موقتی در نوسانات بازار باشند. با این وجود، این نوع اصلاحها میتواند زمینه را برای خریداران جدید، به ویژه مصرفکنندگان فیزیکی مانند سازمانهای دولتی و بانکهای مرکزی، فراهم کند.
تحلیل تخصصی: طلا چه موقع به عنوان دارایی امن عمل میکند؟
طلا از دیرباز به عنوان یک دارایی محافظتی شناخته شده است. زمانی که بازارهای سهام، اوراق قرضه یا دیگر داراییهای ریسکی دچار افت میشوند، سرمایهگذاران تمایل پیدا میکنند سبد خود را با طلا تنوع بخشند. این رفتار در ماه آوریل 2025 به خوبی مشهود بود.
همچنین، طلا به خوبی در مقابل تورم و کاهش ارزش پول ملی مقاومت میکند. در شرایطی که بانکهای مرکزی در سراسر جهان به دلیل فشارهای اقتصادی و سیاسی، تمایل به چاپ بیشتر پول دارند، طلا به عنوان یک ذخیره ارزش، جذابیت خود را افزایش میدهد.
دیدگاه بانکهای مرکزی
در سالهای اخیر، خرید طلا توسط بانکهای مرکزی به ویژه در کشورهای در حال توسعه، افزایش یافته است. این روند در ماه آوریل 2025 نیز ادامه داشت. بانکهای مرکزی در آسیا، آفریقا و خاورمیانه در حال تقویت ذخایر طلای خود هستند تا از وابستگی بیش از حد به دلار آمریکا کاسته و انعطافپذیری بیشتری در مدیریت ذخایر ارزی خود داشته باشند.
این حرکت نه تنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر سیاست خارجی نیز اهمیت دارد. کشورهایی که تحت تحریمهای اقتصادی قرار دارند، اغلب به دنبال افزایش سهم طلا در ذخایر خود هستند تا از تأثیرات منفی تحریمها بکاهند.
نتیجهگیری
بازار طلا در ماه آوریل 2025 شاهد رکورد شکنی در قیمتها بود که ناشی از ترکیبی از عواملی همچون ضعف دلار، افزایش نوسانات بازار و تشدید ریسکهای جهانی بود. این روند نشان میدهد که طلا همچنان به عنوان یک دارایی امن و پناهگاهی جایگاه خود را در سبد سرمایهگذاری حفظ کرده است.
در آینده نزدیک، با توجه به ادامه داشتن عدم قطعیتهای اقتصادی و سیاسی در سطح جهانی، انتظار میرود که تقاضا برای طلا همچنان پایدار بماند. با این حال، هرگونه تثبیت وضعیت سیاسی یا بهبود معنادار در بازارهای مالی میتواند منجر به اصلاح قیمتها شود. بنابراین، سرمایهگذاران باید در تصمیمگیریهای خود هوشیار باشند و به طور مستمر روندهای بازار را دنبال کنند.
منبع:
