لوریج چیست؟
لوریج یا اهرم، ابزاری است که به معاملهگران در بازارهای مالی این امکان را میدهد تا با سرمایهای کمتر، حجم بیشتری از داراییها را خرید و فروش کنند. به عبارت دیگر، لوریج به شما این توان را میدهد که با مقدار کمی سرمایه، ارزش بیشتری از داراییها را کنترل کنید. به عنوان مثال، اگر شما از یک لوریج ۱:۱۰۰ استفاده کنید، به این معناست که با سرمایهای معادل یک واحد، میتوانید تا ۱۰۰ واحد از دارایی مورد نظر را معامله کنید.
استفاده از لوریج میتواند به طور چشمگیری سود را افزایش دهد، اما از طرف دیگر، ریسکها را نیز بالا میبرد. اگر معامله به نفع شما پیش برود، سود شما به همان نسبت افزایش مییابد؛ اما اگر بازار برخلاف پیشبینی شما حرکت کند، زیان نیز به همان اندازه بزرگتر خواهد شد. در واقع، لوریج مثل یک شمشیر دو لبه عمل میکند و نیازمند مدیریت ریسک و تجربهی کافی در بازارهای مالی است.
چگونه لوریج محاسبه میشود؟
محاسبهی لوریج بسیار ساده است. فرض کنید شما ۱۰۰ دلار سرمایه دارید و از یک لوریج ۱:۱۰ استفاده میکنید. در این صورت، سرمایهی شما در این معامله به ۱۰۰۰ دلار افزایش مییابد، به این معنا که شما میتوانید داراییهایی به ارزش ۱۰۰۰ دلار خرید و فروش کنید. این ضریب اهرم بر اساس نسبتی که کارگزار تعیین میکند، متفاوت است و معمولاً در بازار فارکس لوریجهای ۱:۱۰، ۱:۱۰۰ و حتی بالاتر نیز ارائه میشود.
مثالی دیگر از محاسبهی لوریج: اگر شما در یک کارگزاری با لوریج ۱:۵۰ معامله کنید و ۵۰۰ دلار سرمایهگذاری کنید، این بدان معناست که شما میتوانید تا ۲۵,۰۰۰ دلار از داراییها را کنترل کنید. این محاسبه نشان میدهد که لوریج چگونه به معاملهگران کمک میکند تا بدون نیاز به سرمایههای بزرگ، در معاملات بیشتری شرکت کنند.
مزایا و معایب لوریج
استفاده از لوریج مزایای زیادی دارد؛ از جمله افزایش قدرت خرید، امکان ورود به بازارهای بزرگ با سرمایه کم، و دسترسی به سودهای بیشتر. اما به همان اندازه دارای معایبی است که نباید نادیده گرفته شوند. مهمترین معایب لوریج شامل ریسک بالای زیان، و احتمال از دست دادن کل سرمایه است. بسیاری از معاملهگران مبتدی تحت تاثیر امکان کسب سود بالا، بدون داشتن دانش کافی از لوریج استفاده میکنند و دچار زیانهای سنگینی میشوند.
برای درک بهتر این موضوع، به یک مثال توجه کنید: فرض کنید با لوریج ۱:۵۰ و ۱۰۰ دلار سرمایه، معاملهای انجام میدهید. اگر بازار تنها ۲ درصد علیه شما حرکت کند، کل سرمایهی شما از دست خواهد رفت. بنابراین، اگرچه لوریج میتواند سودآور باشد، اما ریسک بسیار بالایی نیز به همراه دارد و باید با دقت به کار گرفته شود.
چگونه میتوان از لوریج به صورت بهینه استفاده کرد؟
برای استفاده بهینه از لوریج، باید به چند نکته مهم توجه کنید. نخستین نکته مدیریت ریسک است. همیشه مقدار لوریج را متناسب با سطح تجربه و تحمل ریسک خود انتخاب کنید. همچنین بهتر است برای هر معاملهای که انجام میدهید، حد ضرر (Stop Loss) تعیین کنید تا در صورت حرکت بازار برخلاف پیشبینی شما، زیان به حداقل برسد.
یکی دیگر از راهکارهای بهینه برای استفاده از لوریج، تقسیم سرمایه بین چندین معامله است. به جای آنکه کل سرمایه را در یک معامله بزرگ با لوریج بالا وارد کنید، آن را بین چندین معامله با لوریجهای متفاوت تقسیم کنید. این روش میتواند کمک کند تا در صورت زیان، کل سرمایه از دست نرود و ریسک کلی کاهش یابد.
تاثیر لوریج در بازار فارکس
در بازار فارکس، لوریج نقش بسیار مهمی دارد و به معاملهگران اجازه میدهد تا حتی با سرمایههای کوچک به سودهای بزرگ دست یابند. بسیاری از کارگزاران فارکس، لوریجهایی تا سقف ۱:۱۰۰۰ را ارائه میدهند. با این حال، استفاده از چنین لوریجهای بالایی برای معاملهگران مبتدی توصیه نمیشود، چرا که ریسک بسیار بالایی دارد.
به عنوان مثال، فرض کنید که یک معاملهگر با ۱۰۰ دلار و لوریج ۱:۵۰۰ وارد معامله میشود. با چنین ضریبی، سرمایه او به ۵۰,۰۰۰ دلار تبدیل میشود. اگر قیمت تنها ۰.۲ درصد علیه او حرکت کند، تمام سرمایه او از بین خواهد رفت. این مثال نشان میدهد که لوریج چگونه میتواند باعث افزایش ریسک شود و چرا باید با دقت و مدیریت استفاده شود.
تاثیر لوریج بر احساسات معاملهگر
لوریج نه تنها بر وضعیت مالی، بلکه بر احساسات معاملهگر نیز تاثیر میگذارد. افزایش ضریب اهرم و امکان کسب سود بیشتر میتواند منجر به افزایش استرس و فشار روانی شود. بسیاری از معاملهگران در اثر فشار و هیجان، تصمیمات نادرستی میگیرند که میتواند به زیانهای بزرگ منجر شود.
بنابراین، توصیه میشود که پیش از استفاده از لوریجهای بالا، ابتدا از لوریجهای کوچکتر استفاده کنید و با تاثیرات آن بر روحیه و مدیریت معاملهگری خود آشنا شوید. بسیاری از معاملهگران موفق، با وجود امکان استفاده از لوریجهای بالا، همواره از لوریجهای متناسب با استراتژی و شرایط بازار بهره میبرند.
نحوه انتخاب لوریج مناسب برای هر معامله
انتخاب leverage مناسب برای هر معامله به میزان تحمل ریسک، استراتژی معاملاتی و تجربهی فردی بستگی دارد. معاملهگران حرفهای معمولاً از لوریجهای پایینتر استفاده میکنند تا در صورت بروز زیان، تأثیر آن بر سرمایه کلیشان کمتر باشد. اما معاملهگران مبتدی ممکن است به دلیل ناآگاهی یا انگیزهی کسب سود بیشتر، به استفاده از لوریجهای بالا روی بیاورند که این کار به شدت ریسکپذیر است.
برای انتخاب لوریج مناسب، به چند نکته توجه کنید:
- تجربه معاملاتی: اگر تازهکار هستید، بهتر است از لوریجهای پایینتر مانند ۱:۱۰ یا ۱:۲۰ شروع کنید. این کار به شما اجازه میدهد تا با ریسک کمتری وارد بازار شوید و به تدریج تجربه کسب کنید.
- تحمل ریسک: میزان تحمل ریسک شما در معاملات باید در انتخاب leverage تأثیرگذار باشد. اگر تحمل ریسک بالایی ندارید، لوریجهای پایینتر را انتخاب کنید.
- شرایط بازار: در شرایط بازار پرنوسان، بهتر است از leverage پایینتر استفاده کنید، چرا که تغییرات ناگهانی در قیمتها ممکن است زیان زیادی به همراه داشته باشد.
لوریج و قوانین نظارتی
در برخی کشورها، استفاده از leverage بالا محدود شده است. به عنوان مثال، سازمانهای نظارتی در آمریکا و اروپا سقف مشخصی برای میزان لوریج در نظر گرفتهاند. در اتحادیه اروپا، بر اساس مقررات ESMA، حداکثر leverage برای معاملهگران خرد ۱:۳۰ برای جفتارزهای اصلی و ۱:۲۰ برای دیگر داراییها است. این محدودیتها به منظور محافظت از سرمایه معاملهگران خرد و جلوگیری از زیانهای سنگین اعمال شده است.
وجود این قوانین نظارتی به معاملهگران کمک میکند تا با ریسکهای کنترلشدهتر و ضررهای احتمالی کمتر فعالیت کنند. در نتیجه، بسیاری از معاملهگران مبتدی ترجیح میدهند از کارگزارانی استفاده کنند که تحت نظارت سازمانهای معتبر باشند تا از امنیت سرمایهگذاری خود اطمینان حاصل کنند.
لوریج در بازارهای مختلف
لوریج فقط مختص به بازار فارکس نیست و در بازارهای دیگری مانند بازار سهام، کالاها و ارزهای دیجیتال نیز به کار میرود. با این حال، leverage در هر بازاری ممکن است متفاوت باشد. در بازار فارکس، لوریجهای بسیار بالایی (تا ۱:۱۰۰۰) در دسترس هستند، اما در بازار سهام معمولاً لوریجهای پایینتری (مثلاً ۱:۲ یا ۱:۵) ارائه میشود.
به عنوان مثال، در بازار سهام، کارگزاریها به طور معمول لوریج ۱:۲ را برای سهام ارائه میدهند که این میزان leverage نسبت به فارکس بسیار پایینتر است. این موضوع به این دلیل است که نوسانات در بازار سهام معمولاً کمتر از بازار فارکس است و لوریج بالا میتواند باعث نوسانات شدید و ریسکهای بیشتر در داراییهای معاملهگر شود.
استفاده از لوریج در ارزهای دیجیتال
در بازار ارزهای دیجیتال، لوریج ابزاری جذاب و هیجانانگیز است، اما استفاده از آن نیز ریسکهای بزرگی را به همراه دارد. بازار ارزهای دیجیتال بسیار پرنوسان است و تغییرات قیمتی شدید میتواند باعث سودهای بالا یا زیانهای سنگین شود. برای مثال، برخی از صرافیهای ارز دیجیتال مانند بایننس و بایبیت، امکان استفاده از لوریج تا ۱:۱۰۰ را فراهم کردهاند که برای معاملهگران حرفهای و باتجربه مناسب است، اما برای افراد تازهکار میتواند خطرناک باشد.
برای مدیریت ریسک در ارزهای دیجیتال، بسیاری از معاملهگران از لوریجهای پایینتر استفاده میکنند و از استراتژیهایی مانند حد ضرر (Stop Loss) و تعیین حد سود (Take Profit) بهره میبرند. به این ترتیب، میتوانند سرمایه خود را در برابر نوسانات شدید بازار محافظت کنند.
آمار و دادهها درباره استفاده از لوریج در بازارهای مالی
طبق آمار منتشرشده در گزارشهای مالی جهانی، استفاده از leverage در بازارهای مالی بهویژه در فارکس و ارزهای دیجیتال بهطور گستردهای رایج است. در بازار فارکس، بیش از ۷۰٪ از معاملهگران خرد از لوریج برای افزایش سود خود استفاده میکنند. همچنین، گزارشهای سازمانهای نظارتی همچون CFTC (کمیسیون معاملات آتی کالا در آمریکا) نشان میدهد که بسیاری از زیانهای سنگین معاملهگران ناشی از استفادهی بیش از حد از leverage است. به عنوان مثال، در سال ۲۰۲۳، حدود ۶۰٪ از معاملهگران فارکس با استفاده از لوریج بالا دچار زیان شدند.
در بازار ارزهای دیجیتال نیز، آمارها نشان میدهد که تعداد زیادی از معاملهگران، به ویژه در صرافیهایی مثل بایننس و بایبیت، از لوریجهای بالا برای معاملات خود استفاده میکنند. به گزارش CoinMarketCap، در سال ۲۰۲۳، نزدیک به ۴۵٪ از معاملهگران ارزهای دیجیتال از لوریج ۱:۵۰ یا بالاتر استفاده کردهاند که نشاندهندهی محبوبیت و ریسک بالای این ابزار در بازارهای پرنوسان است.
مثالهایی برای درک بهتر مفهوم لوریج
- مثال از فارکس: فرض کنید شما با سرمایه ۱۰۰ دلاری و leverage ۱:۱۰۰ وارد بازار فارکس میشوید. به این معنا که سرمایهی شما برای معامله به ۱۰,۰۰۰ دلار افزایش پیدا میکند. اگر ارزش ارز مورد نظر شما تنها ۱٪ افزایش یابد، شما میتوانید ۱۰۰ دلار سود کنید که برابر با کل سرمایه اولیه شماست. با این حال، اگر بازار ۱٪ به ضرر شما حرکت کند، تمام سرمایه اولیهتان از بین خواهد رفت.
- مثال از ارزهای دیجیتال: فرض کنید شما با ۵۰ دلار و لوریج ۱:۲۰ در بازار بیتکوین معامله میکنید. سرمایه شما در این حالت به ۱۰۰۰ دلار افزایش مییابد. اگر قیمت بیتکوین ۵٪ افزایش یابد، شما ۵۰ دلار سود خواهید کرد. اما اگر قیمت ۵٪ کاهش یابد، کل سرمایه شما از دست خواهد رفت. این مثال نشان میدهد که چگونه استفاده از لوریج بالا میتواند هم سودآور و هم پرریسک باشد.
- مثال از بازار سهام: در بازار سهام، معمولاً لوریج پایینتری نسبت به فارکس ارائه میشود، مثلاً ۱:۲. فرض کنید شما ۵۰۰ دلار دارید و میخواهید با لوریج ۱:۲ سهام یک شرکت را خریداری کنید. در این حالت، شما میتوانید به جای ۵۰۰ دلار، با ۱۰۰۰ دلار سهام خرید کنید. اگر قیمت سهام ۱۰٪ افزایش یابد، سود شما ۱۰۰ دلار خواهد بود. این سود نسبت به سرمایه اولیه شما (۵۰۰ دلار) بسیار بیشتر است، اما در صورت کاهش قیمت، زیان نیز به همان نسبت بیشتر خواهد بود.
نتیجهگیری
لوریج ابزاری سودمند و در عین حال پرخطر در بازارهای مالی است. استفادهی موفق از leverage نیازمند مدیریت ریسک، داشتن تجربه و استراتژی معاملاتی قوی است. معاملهگران باید به این نکته توجه کنند که هرچه لوریج بالاتر باشد، ریسک زیان نیز افزایش مییابد و ممکن است کل سرمایه از دست برود. برای معاملهگران تازهکار توصیه میشود که از لوریجهای پایینتر شروع کنند و به مرور با کسب تجربه، به سمت استفاده از لوریجهای بالاتر بروند.
سوالات متداول درباره لوریج
۱. آیا لوریج برای همه معاملهگران مناسب است؟
خیر، leverage برای همه معاملهگران مناسب نیست. معاملهگران تازهکار که تجربه و دانش کافی ندارند بهتر است با لوریجهای پایینتر شروع کنند. استفادهی نادرست از leverageمیتواند منجر به زیانهای سنگین شود.
۲. حداکثر لوریجی که میتوانم استفاده کنم چقدر است؟
حداکثر leverage به کارگزار و نوع بازار بستگی دارد. در بازار فارکس، برخی کارگزاران لوریجهای تا ۱:۱۰۰۰ را ارائه میدهند، اما در بازارهای سهام، لوریجها معمولاً پایینتر هستند و ممکن است از ۱:۲ تا ۱:۵ متفاوت باشد.
۳. آیا لوریج میتواند زیان من را افزایش دهد؟
بله، لوریج نه تنها سود را افزایش میدهد بلکه زیان را نیز به همان نسبت بالا میبرد. اگر بازار برخلاف پیشبینی شما حرکت کند، ممکن است کل سرمایه خود را از دست بدهید.
۴. آیا استفاده از leverage نیازمند مدیریت ریسک است؟
بله، استفاده از leverageبدون مدیریت ریسک ممکن است به زیانهای سنگین منجر شود. تعیین حد ضرر (Stop Loss) و استفاده از استراتژیهای مدیریت ریسک میتواند به کاهش ضررهای احتمالی کمک کند.
۵. چگونه میتوانم leverage مناسب برای خود را انتخاب کنم؟
برای انتخاب لوریج مناسب، باید سطح تحمل ریسک، تجربه و اهداف معاملاتی خود را در نظر بگیرید. معاملهگران مبتدی بهتر است از لوریجهای پایینتر استفاده کنند و به تدریج تجربه کسب کنند.
منبع: investopedia
